Opryszczka nie tylko na ustach: herpes na twarzy, w nosie i na ciele

Większość osób kojarzy opryszczkę z nieprzyjemnym pęcherzykiem na ustach. Herpes może jednak pojawić się również w innych miejscach. Może wystąpić na policzku, brodzie, pod nosem, przy wejściu do nosa, a także na innych częściach ciała.

Jeśli opryszczka pojawi się nagle po kilku miesiącach, nie musi to oznaczać, że doszło do ponownego zakażenia. Wirus opryszczki pospolitej typu 1 (HSV-1) po pierwotnym zakażeniu pozostaje w komórkach nerwowych i może później ponownie się uaktywnić. Czynnikiem wyzwalającym może być na przykład intensywna ekspozycja na słońce, stres, gorączka, zmęczenie lub podrażnienie skóry.

Być może zauważyliście już, że opryszczka powraca w podobnych sytuacjach. Na przykład po wakacjach nad morzem, w okresie dużego obciążenia lub po silniejszym podrażnieniu skóry. Jeśli zaczniecie zwracać na to uwagę, łatwiej będzie ustalić, co w waszym przypadku wywołuje opryszczkę.

Dlaczego opryszczka pojawia się także tam, gdzie się jej nie spodziewacie

Większość osób kojarzy opryszczkę z opryszczką na ustach. Nie zawsze jednak pojawia się ona w tym samym miejscu. HSV-1 po pierwotnym zakażeniu pozostaje w zwojach nerwowych. Gdy ponownie się aktywuje, przemieszcza się wzdłuż włókien nerwowych do skóry lub błony śluzowej, a zmiany mogą pojawić się również w innej części ciała.

Jeśli zastanawiacie się, dlaczego i w jaki sposób opryszczka pojawia się ponownie, nie musi to oznaczać nowego zakażenia. Nadal może chodzić o tego samego wirusa, który pozostał w organizmie po pierwszej infekcji i po pewnym czasie ponownie się ujawnił.

Herpes na twarzy: policzek, broda, okolice nosa

Mała czerwona zmiana na policzku nie zawsze musi być trądzikiem. Jeśli miejsce najpierw swędzi, szczypie lub jest wrażliwe, a po kilku godzinach lub dniach pojawiają się pęcherzyki, może to być również herpes. Na twarzy może wystąpić na policzku, brodzie lub w okolicy nosa. Pęcherzyki często występują w skupiskach, później pękają i zasychają.

Dlaczego ludzie często mylą go właśnie z trądzikiem? Na początku zmiany mogą wyglądać podobnie. Dla trądziku charakterystyczne są przede wszystkim zatkane pory i pojedyncze wypryski. W przypadku opryszczki częściej można zauważyć kilka drobnych pęcherzyków skupionych obok siebie, które stopniowo się zmieniają i zasychają.

Z opryszczką można pomylić również liszajec zakaźny (impetigo). Po pęknięciu pęcherzyków tworzą się przy nim charakterystyczne żółtawe strupy. W przypadku zapalenia skóry wokół ust skóra jest przede wszystkim zaczerwieniona, a wokół ust i nosa pojawiają się drobne wykwity. Jeśli nie macie pewności, z czym macie do czynienia, nie wyciskajcie ani nie przekłuwajcie pęcherzyków.

Zawartość pęcherzyków może zawierać wirusa, a dotykając ich, można przenieść go na inną część skóry. Agresywne kosmetyki, peelingi czy preparaty na bazie alkoholu mogą dodatkowo podrażniać skórę. Dlatego najlepiej pozostawić to miejsce w spokoju i nie dotykać go bez potrzeby.

Opryszczka w nosie i na nosie

Opryszczka w nosie może być szczególnie dokuczliwa, gdy jednocześnie macie katar. Wycieranie nosa i częste wydmuchiwanie sprawiają, że miejsce, które w normalnych warunkach pozostawilibyście w spokoju, jest stale podrażniane. Opryszczka może pojawić się wewnątrz nozdrza, przy jego wejściu, a także na skórze nosa.

Podczas kataru używajcie więc czystych chusteczek i nie dotykajcie nosa bez potrzeby. Jeśli dotkniecie nosa lub opryszczki, umyjcie ręce. Wirus można bowiem przenieść na inną część skóry.

W przypadku opryszczki w nosie lepiej nie stosować nierozcieńczonych olejków eterycznych ani agresywnych preparatów. Mogą one dodatkowo podrażnić wrażliwe miejsce.

Herpes na ciele

Herpes nie musi pojawiać się wyłącznie na twarzy. Zmiany mogą wystąpić również na innych obszarach skóry, na przykład na tułowiu, plecach, rękach lub nogach. W przypadku zmian na ciele ważne jest jednak ustalenie ich przyczyny. Nie każda choroba opryszczkowa występująca na ciele jest bowiem wywoływana przez wirusa HSV-1.

Ważne jest odróżnienie opryszczki pospolitej (herpes simplex) od półpaśca (herpes zoster). Półpasiec wywołuje wirus ospy wietrznej i półpaśca (varicella-zoster), czyli wirus związany z ospą wietrzną. Typowo pojawia się pasem po jednej stronie ciała. Często towarzyszy mu silny ból, pieczenie lub nadwrażliwość skóry. Pęcherzyki tworzą następnie skupione zmiany.

Jeśli na ciele pojawi się bolesna wysypka występująca tylko po jednej stronie, może to być półpasiec. Ważne jest rozróżnienie tych dwóch rodzajów zmian. Jeśli podejrzewacie półpasiec, jak najszybciej skonsultujcie się z lekarzem.

Co wywołuje nawroty opryszczki

Zdarza się, że opryszczka pojawia się właśnie wtedy, gdy najmniej się jej spodziewacie. Po wakacjach nad morzem, po kilku dniach spędzonych na słońcu albo w okresie, gdy macie po prostu zbyt wiele obowiązków. Do jej nawrotu może przyczyniać się kilka czynników, a u każdej osoby czynniki wyzwalające mogą być nieco inne.

Do częstych czynników wyzwalających należy promieniowanie UV. Intensywna ekspozycja na słońce może sprzyjać ponownej aktywacji wirusa. Dlatego opryszczka może pojawić się właśnie po lecie lub wakacjach. Znaczenie mogą mieć także osłabiona odporność, stres, gorączka czy większe zmęczenie. U niektórych kobiet nawroty występują w związku z menstruacją.

Czynnikiem wyzwalającym może być również podrażnienie skóry. Na przykład po goleniu, kiedy skóra jest bardziej wrażliwa. Jeśli opryszczka u was nawraca, spróbujcie zwrócić uwagę na to, co działo się w ciągu kilku dni przed jej pojawieniem się. Z czasem możecie w ten sposób ustalić, które sytuacje wiążą się u was z nawrotami.

Pierwsza pomoc przy pierwszych objawach

Często zaczyna się niepozornie. Opryszczka zwykle daje o sobie znać jeszcze przed pojawieniem się pęcherzyków. Miejsce zaczyna swędzieć, szczypać, piec lub pojawia się uczucie napięcia skóry. Właśnie wtedy warto zacząć odpowiednio dbać o zmienione miejsce.

Możecie na chwilę schłodzić skórę, a następnie pozostawić ją możliwie jak najbardziej w spokoju. Nie dotykajcie jej bez potrzeby, nie drapcie i nie przekłuwajcie pęcherzyków. Utrzymujcie miejsce w czystości i nie moczcie go bez potrzeby. Jeśli dotkniecie zmian, umyjcie ręce. Następnie nie pocierajcie oczu, aby nie przenieść wirusa również w ich okolice.

Naturalne olejki, które można stosować przy opryszczce

Przy opryszczce można sięgnąć również po naturalne olejki. Olejek z drzewa herbacianego oraz olejek oregano są olejkami eterycznymi, dlatego nigdy nie należy nakładać ich na skórę w postaci nierozcieńczonej. Można wymieszać je z olejem bazowym, na przykład olejem jojoba. Do rozcieńczania użyjcie około 1–2 kropli olejku eterycznego na 10 ml oleju bazowego. Jeśli macie wrażliwą skórę, lepiej zacząć od mniejszej ilości. Olejków eterycznych nie należy stosować wewnątrz nosa, na błony śluzowe ani w okolicy oczu.

Do łagodzenia skóry można użyć wody melisowej. Kiedy strupek już odpadnie, a skóra pozostanie sucha, można przejść do delikatniejszej pielęgnacji. Wtedy można zastosować olej z rokitnika lub olej z dzikiej róży, które sprawdzą się w późniejszej pielęgnacji skóry.

Po odpadnięciu strupka miejsce może być suche, napięte lub wrażliwe. Olej pomoże zmiękczyć suchą skórę i zmniejszyć uczucie napięcia. Witaminę E można wykorzystać jako dodatkowy element pielęgnacji suchej skóry. Sprawdzi się szczególnie wtedy, gdy chcecie odżywić skórę po wygojeniu i wspierać jej naturalną regenerację.

Jak zapobiegać kolejnym nawrotom opryszczki

Jeśli opryszczka nawraca, spróbujcie zwrócić uwagę na to, co działo się kilka dni wcześniej. Być może spaliście zbyt mało, byliście zestresowani lub po prostu zmęczeni. To również może być powodem ponownego pojawienia się opryszczki.

Dlatego warto pamiętać także o wspieraniu odporności. Pomocne mogą być odpowiednia ilość snu, urozmaicona dieta i nieco więcej odpoczynku. Jeśli opryszczka pojawia się właśnie wtedy, gdy macie dużo obowiązków, spróbujcie w tym okresie znaleźć więcej czasu na regenerację.

Czynnikiem wyzwalającym może być również słońce. Promieniowanie UV należy do częstych powodów ponownego pojawiania się opryszczki. Podczas dłuższego pobytu na zewnątrz chrońcie więc skórę i usta. Jeśli wybieracie się na wakacje lub planujecie spędzać dużo czasu na słońcu, pamiętajcie o ochronie przeciwsłonecznej.

Kiedy macie opryszczkę, używajcie własnego balsamu do ust i ręcznika. Nie pożyczajcie ich innym osobom. Wirus może przenosić się poprzez kontakt ze zmienionym miejscem. Po ustąpieniu opryszczki warto wymienić również szczoteczkę do zębów.

Jeśli opryszczka często nawraca lub jest bardzo bolesna, przeczytajcie również nasz artykuł o bolesnej opryszczce, w którym znajdziecie więcej informacji o jej przyczynach i profilaktyce.

Kiedy nie czekać i udać się do lekarza

Zwykła opryszczka w większości przypadków stopniowo się goi. Są jednak sytuacje, w których lepiej skonsultować się z lekarzem. Pomocy medycznej należy szukać przede wszystkim wtedy, gdy opryszczka pojawi się w okolicy oka lub zmiany szybko się rozprzestrzeniają. Herpes w pobliżu oka może stanowić zagrożenie dla wzroku i wymaga profesjonalnej oceny.

Z lekarzem warto skonsultować się również wtedy, gdy opryszczka często nawraca lub zmiany znacznie się rozprzestrzeniają. Jeśli opryszczka powraca częściej niż 5–6 razy w roku, wskazana jest konsultacja lekarska. Nie należy również zwlekać, jeśli zmianom towarzyszy gorączka lub macie znacznie osłabioną odporność.

Szczególną ostrożność należy zachować także u dzieci, zwłaszcza noworodków. Jeśli pojawią się u nich pęcherzyki, gorączka lub inne nietypowe objawy, należy skontaktować się z lekarzem.

Do lekarza warto udać się również wtedy, gdy nie macie pewności, czy jest to zwykła opryszczka. Bolesny wysiew pęcherzyków po jednej stronie ciała może być półpaścem (herpes zoster), który warto zacząć leczyć możliwie jak najszybciej.

FAQ

Jak długo trwa herpes?

Zwykła opryszczka zazwyczaj goi się w ciągu 7–10 dni. Pęcherzyki najpierw pękają, następnie zasychają i tworzy się strupek, który stopniowo odpada.

Jak wygląda herpes zoster?

Herpes zoster, czyli półpasiec, często zaczyna się od pieczenia, swędzenia lub bólu skóry. Później pojawiają się drobne pęcherzyki skupione po jednej stronie ciała, najczęściej na klatce piersiowej, plecach lub w okolicy pasa. Pęcherzyki stopniowo pękają, zasychają i tworzą strupy.

Jak leczyć półpasiec?

Półpasiec leczy się przede wszystkim lekami przeciwwirusowymi, które może przepisać lekarz. Są najskuteczniejsze, gdy leczenie rozpocznie się w ciągu 72 godzin od pojawienia się wysypki. W przypadku bólu stosuje się leki przeciwbólowe, a ważny jest również odpoczynek i delikatna pielęgnacja skóry.

Co pomaga na opryszczkę na ustach?

Przy pierwszych objawach, takich jak pieczenie, swędzenie lub szczypanie, można sięgnąć po krem lub plaster na opryszczkę. Zmienione miejsce najlepiej pozostawić w spokoju, nie dotykać go bez potrzeby i nie przekłuwać pęcherzyków. Do łagodzenia skóry można również zastosować delikatną pielęgnację, na przykład wodę melisową lub rozcieńczony olejek eteryczny, taki jak olejek z drzewa herbacianego czy olejek oregano.

Kiedy pojawia się herpes?

Herpes pojawia się po aktywacji wirusa opryszczki pospolitej (HSV-1), który po pierwszym zakażeniu pozostaje w organizmie. Częstymi czynnikami wyzwalającymi są stres, zmęczenie, gorączka, osłabienie organizmu, słońce lub podrażnienie skóry.