Zapalenie skóry wokół ust: Objawy, przyczyny i leczenie

Zapalenie skóry wokół ust to nieprzyjemna, zapalna choroba skóry. Jak rozpoznać jej typowe objawy, co najczęściej ją wywołuje i jakie procedury należy wybrać, aby w końcu ukoić skórę?

Czym jest zapalenie skóry wokół ust?

Zapalenie skóry wokół ust to przewlekły stan zapalny skóry, który zazwyczaj pojawia się wokół ust. Najczęściej dotyka kobiety w wieku od 20 do 50 lat (może również wystąpić u dzieci) i ważne jest, aby wiedzieć, że nie jest zakaźne ani dziedziczne. Może pojawić się o każdej porze roku, ale wiele osób zauważa je szczególnie w miesiącach zimowych. Epizody mogą trwać od tygodni do miesięcy, a ponieważ zapalenie skóry wokół ust ma tendencję do nawrotów, może powrócić po ustąpieniu objawów – dlatego kluczowe jest odkrycie czynników wywołujących i stopniowe eliminowanie tych czynników. 

Objawy okołoustnego zapalenia skóry

Okołoustne zapalenie skóry najczęściej pojawia się wokół ust – na brodzie lub w kącikach, czasami może również rozprzestrzeniać się na nos, oczy, policzki, czoło lub powieki. Jednak nie u każdego objawia się ono w ten sam sposób – u niektórych osób pojawią się tylko kilka małych wyprysków, u innych pojawią się bardziej widoczne skupiska wysypki, a zaczerwienienie obejmie większy obszar twarzy.

Typowe objawy:

• małe różowe do czerwonych wypryski (grudki), często skupione w skupiskach,
• czasami również małe pęcherze lub krostki (białawe główki z czerwoną, zapalną obwódką),
• zaczerwienienie i suchość z łuskami w dotkniętym obszarze,
• nieprzyjemne doznania, takie jak pieczenie, kłucie lub ciągnięcie skóry,
• obszar może być wrażliwy na dotyk, rzadko swędzący.

WSKAZÓWKA: Jak dbać o suchą skórę i co naprawdę jej pomaga?

Jakie są najczęstsze przyczyny okołoustnego zapalenia skóry?

Dokładna przyczyna okołoustnego zapalenia skóry nie jest do końca jasna. Często nie jest to jeden konkretny czynnik, ale kombinacja kilku czynników, które stopniowo podrażniają skórę i zaburzają jej równowagę. Dlatego u każdego czynnik może być nieco inny – a czasami występuje więcej niż jeden naraz. Najczęstsze czynniki to:

Kortykosteroidy: Długotrwałe lub niewłaściwe stosowanie maści i kremów z kortykosteroidami może być związane z rozwojem okołoustnego zapalenia skóry. Donosowe lub wziewne kortykosteroidy mogą czasami nasilać problem w przypadku kontaktu ze skórą.

Nieodpowiednie kosmetyki: Stan może się pogorszyć przez „zbyt intensywną” pielęgnację, zwłaszcza ciężkie, tłuste kremy nawilżające, niektóre filtry przeciwsłoneczne lub produkty, które podrażniają skórę i zaburzają jej barierę ochronną. W przypadku skóry wrażliwej problematyczny może być również określony składnik – na przykład SLS (laurylosiarczan sodu), o którym często się wspomina, występuje w różnych produktach kosmetycznych.

Pasta do zębów i higiena jamy ustnej: U niektórych osób stan zapalny może być związany ze stosowaniem pasty do zębów z fluorem (często zawierającej substancje pieniące, takie jak SLS). Inne nawyki i produkty stosowane w jamie ustnej, takie jak guma do żucia, niektóre płyny do płukania ust, a nawet wypełnienia stomatologiczne, również są wymieniane jako potencjalne czynniki wyzwalające.

Nadmierny rozrost drożdżaków: Okołowargowe zapalenie skóry może być również związane z nadmiernym rozrostem drożdżaków, na przykład w wyniku niezrównoważonej diety lub nadmiernego spożycia cukru.

Zmiany hormonalne: Stan zapalny może również wystąpić lub nasilić się podczas wahań 

hormonalnych, na przykład przed menstruacją, w czasie ciąży lub podczas stosowania antykoncepcji hormonalnej.

Stres: Częsty czynnik wywołujący stany zapalne skóry.

Dieta i środowisko: Skład diety może również wpływać na zdrowie skóry, zwłaszcza jeśli zawiera tłuste potrawy, nadmiar cukru lub alkoholu. Środowisko również może odgrywać rolę – zimne, suche powietrze, klimatyzacja, kurz lub promieniowanie UV mogą podrażniać wrażliwą skórę i upośledzać jej regenerację.

Jak przebiega leczenie i kiedy należy udać się do dermatologa?

Jeśli wysypka wokół ust utrzymuje się, nie reaguje na regularną pielęgnację, nasila się lub towarzyszy jej znaczne pieczenie i dyskomfort, zaleca się konsultację z dermatologiem. Ważne jest również profesjonalne badanie, aby nie pomylić schorzenia z trądzikiem różowatym, trądzikiem pospolitym lub innym zapaleniem skóry i aby można było wdrożyć delikatne leczenie.

Należy pamiętać, że nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania – leczenie często jest indywidualne, a zmiany najlepiej wprowadzać stopniowo, pojedynczo. Produkty zazwyczaj zawierają składniki łagodzące skórę i wspomagające gojenie: cynk, kwas azelainowy, siarkę (np. mydło siarkowe) lub roztwór Jarisa. Skuteczne mogą być również domowe kompresy – na przykład schłodzona mocna czarna herbata (nakładana na zmienione chorobowo miejsca na 15 minut, w razie potrzeby kilka razy dziennie) lub wywar z jagód stosowany w ten sam sposób. Żel aloesowy jest również doskonałym środkiem, który łagodzi podrażnienia i swędzenie.

Aby zregenerować barierę ochronną skóry, polecamy lekkie oleje BIO, które niepotrzebnie nie obciążają skóry – na przykład jojoba, arganowy lub olejek eteryczny z dzikiej róży i drzewa herbacianego, które mogą być doskonałym rozwiązaniem dzięki swoim właściwościom dezynfekującym, antyseptycznym i przeciwgrzybiczym.

WSKAZÓWKA: Aloes i jego działanie, które warto znać

Pielęgnacja skóry, która pomoże jej się uspokoić

W przypadku okołoustnego zapalenia skóry obowiązuje prosta zasada: im mniej kosmetyków nałożysz, tym szybciej się uspokoi. Dlatego niezbędna jest delikatna, minimalistyczna pielęgnacja, która nie osłabia bariery ochronnej skóry. Myj twarz ciepłą (letnią) wodą, unikaj szorowania i osuszaj skórę po umyciu, delikatnie przykładając ręcznik.

Zasady pielęgnacji profilaktycznej:

• Nie wyciskaj pryszczy – to tylko bardziej podrażni skórę i wydłuży gojenie.
• Unikaj peelingów i perfumowanych produktów – po wygojeniu sięgnij po delikatne mydło/środek oczyszczający.
• Nawilżaj skórę – lekkie nawilżenie pomaga zmniejszyć stan zapalny, pieczenie i łuszczenie się skóry oraz wspomaga gojenie. Unikaj jednak gęstych i tłustych kremów, które mogą pogorszyć stan skóry.
• Ogranicz makijaż i kosmetyki dekoracyjne – jeśli używasz produktów dekoracyjnych, zdejmij je natychmiast po powrocie do domu.
• Sprawdzaj skład kosmetyków – wyeliminuj produkty zawierające SLS i wybieraj proste, niekomedogenne produkty, bez alergenów i substancji drażniących, wypróbowując nową rutynę.
• Rozważ pastę do zębów bez fluoru – zwłaszcza jeśli wysypka powraca lub utrzymuje się wokół ust.
• Chroń skórę przed wiatrem i słońcem – bezpośrednie światło słoneczne, upał i wiatr mogą pogorszyć stan skóry.
• Wsparcie od wewnątrz – ogranicz alkohol, rafinowany cukier i tłuste potrawy oraz staraj się monitorować, czy bardzo pikantne potrawy Ci nie przeszkadzają. I nie zapominaj o stresie.

Skąd wiesz, że Twoja skóra się goi?

Poprawa zazwyczaj następuje stopniowo. Zmniejsza się liczba wyprysków, zmniejsza się suchość i łuszczenie, a skóra staje się mniej wrażliwa na dotyk. Warto jednak pamiętać, że czasami może nastąpić krótkotrwałe pogorszenie, zanim stan zacznie się poprawiać. Jeśli jednak zauważysz, że podrażnienie słabnie, a objawy pojawiają się rzadziej i w mniejszym stopniu, to znak, że jesteś na dobrej drodze.